22 september 2026

Bedrijfsruimte in een VvE: grip op kosten, gebruik en stemmen

Je koopt een winkelpand op de begane grond, een praktijkruimte of een horecazaak in een appartementencomplex. Daarmee ben je niet alleen ondernemer, maar ook lid van een Vereniging van Eigenaars: de VvE waarin alle eigenaars van het gebouw samen beslissen. Je buren gaan dus deels over jouw pand — over de kosten die je betaalt, over wat je er mag doen en over de verbouwing die je wilt. In deze blog lees je hoe de kostenverdeling werkt, welke gebruiksbeperkingen kunnen gelden en wat je kunt doen als je wordt overstemd.

Wat betekent het dat je bedrijfsruimte in een VvE ligt?

Een gesplitst gebouw bestaat juridisch uit appartementsrechten. Jouw winkel of praktijk is er daar één van. Dat recht geeft je twee dingen: het exclusieve gebruik van jouw ruimte, en een aandeel in het gebouw als geheel — de fundering, het dak, de gevel, de liftschacht, de riolering.

Twee documenten bepalen vrijwel alles. De splitsingsakte deelt het gebouw op en legt vast wat jouw aandeel is. Het splitsingsreglement regelt de rest: waarvoor je ruimte bestemd is, wie welke kosten draagt, wat je moet melden en hoe er wordt gestemd. Bijna elk complex gebruikt een modelreglement, aangevuld met eigen bepalingen.

Dit is het punt dat ondernemers het vaakst missen. De wet regelt het appartementsrecht in boek 5 van het Burgerlijk Wetboek, maar veel van die regels gelden alleen voor zover de akte of het reglement niets anders bepaalt. Je eigen akte gaat dus vóór het algemene verhaal. Lees hem voordat je tekent, niet als er ruzie is.

In welke vergadering stem je eigenlijk?

Bij grotere complexen zijn de functies vaak apart gesplitst: de woontoren, de parkeergarage en de commerciële ruimtes krijgen elk een eigen VvE, onder één overkoepelende VvE. Dat heet hoofdsplitsing en ondersplitsing.

Voor jou heeft dat een gevolg dat je moet kennen. Zit je in een onder-VvE, dan breng je je stem in de hoofdvergadering niet zelf uit. Artikel 5:127 lid 3 BW bepaalt dat de stemmen van het gesplitste appartementsrecht worden uitgebracht door het bestuur van de onder-VvE. Je mag de hoofdvergadering wel bijwonen, en dat bestuur hoeft de stemmen niet eensluidend uit te brengen — maar jouw invloed loopt via dat bestuur.

Gaat de hoofdvergadering over een dakrenovatie van drie ton, dan onderhandel je dus eerst binnen je eigen onder-VvE. Daar zit je meestal met een handvol andere ondernemers. Dat is overzichtelijker dan het klinkt.

Waarom je als winkel meebetaalt aan de lift

De wettelijke hoofdregel verrast de meeste mensen. Artikel 5:113 BW zegt dat de aandelen gelijk zijn, tenzij de splitsingsakte een andere verhouding bepaalt, en dat iedereen voor elk appartementsrecht een gelijk deel in de kosten bijdraagt, tenzij het reglement iets anders zegt. In de praktijk zegt het reglement bijna altijd iets anders: je betaalt naar breukdeel, meestal gebaseerd op oppervlakte of op de waardeverhouding bij de splitsing.

Daar komt de klassieke discussie uit voort. Een winkel op de begane grond gebruikt de lift nooit, maar betaalt er wel aan mee, omdat de lift een gemeenschappelijk deel is en het breukdeel geen onderscheid maakt naar gebruik. Vind je dat onredelijk, dan is dat een argument om de verdeelsleutel aan te passen — niet om je bijdrage in te houden.

Let ook op een bepaling die weinig ondernemers kennen: was je eigenaar toen een schuld van de VvE ontstond, dan ben je daarvoor naast de vereniging hoofdelijk verbonden (artikel 5:113 lid 5 BW). Een VvE met een leeg reservefonds en een dak dat vervangen moet worden, is dus jouw probleem, ook al stemde je tegen.

Praktijktip: vraag vóór de koop het meerjarenonderhoudsplan, de laatste jaarrekening en de notulen van de laatste drie vergaderingen op. Daar staat in wat er financieel aankomt. De splitsingsakte vertelt je wat je aandeel daarin is.

Wat mag je in je eigen bedrijfsruimte?

Minder dan je denkt, en dat zit op drie niveaus.

  • De bestemming. De akte omschrijft waarvoor je ruimte bedoeld is: “winkelruimte”, “bedrijfsruimte”, soms met een uitdrukkelijk verbod op horeca. Wijkt je gebruik daarvan af, dan heb je een probleem met de VvE, los van wat de gemeente vergunt.
  • Verbouwen. Veranderingen in je eigen ruimte mag je aanbrengen zonder toestemming, mits ze geen nadeel toebrengen aan een ander gedeelte (artikel 5:119 BW). Je moet ze wel onverwijld melden bij de VvE. En het reglement mag hiervan afwijken — het mag zelfs bepalen dat een wijziging in de wijze van gebruik gelijkstaat aan een verbouwing.
  • Gebruiksregels. Het reglement kan een regeling bevatten over het gebruik van de privégedeelten, en zelfs bepalen dat de vergadering je om gewichtige redenen het gebruik van je eigen ruimte kan ontzeggen (artikel 5:112 lid 4 BW). Daarnaast mag de vergadering regels stellen over de gemeenschappelijke delen, voor zover het reglement daarover zwijgt (artikel 5:128 BW).

Voor horeca en afhaalzaken is dit het scherpst. Afzuiging door een gemeenschappelijk kanaal, een terras op gemeenschappelijke grond, geluid in de avond, afvalcontainers in de gezamenlijke berging: dat raakt allemaal delen waar je niet alleen over gaat.

Overstemd in de vergadering: wat kun je dan?

Besluiten worden genomen bij volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, tenzij het reglement iets anders voorschrijft (artikel 5:127 lid 1 BW). Zit je in een complex met veertig woningen en drie bedrijfsruimtes, dan reken je zelf uit hoe vaak je de uitkomst bepaalt.

Toch sta je niet machteloos. Drie routes:

  • Vernietiging van het besluit. Je kunt de kantonrechter vragen een besluit te vernietigen, bijvoorbeeld wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid. Let op de termijn: dat verzoek moet binnen één maand nadat je van het besluit kennis hebt genomen of had kunnen nemen (artikel 5:130 BW). De rechter kan het besluit intussen schorsen.
  • Wijziging van de splitsingsakte. Dat kan met medewerking van alle eigenaars, of op basis van een vergaderbesluit met een meerderheid van ten minste vier vijfde van de stemmen (artikel 5:139 BW). Hiermee pas je een verdeelsleutel of een bestemming structureel aan.
  • Vervangende machtiging. Weigert iemand zonder redelijke grond zijn medewerking, dan kan de kantonrechter die vervangen (artikel 5:140 BW). Dat verzoek kan worden gedaan door eigenaars aan wie ten minste de helft van de stemmen toekomt.

Die maand uit artikel 5:130 BW is de belangrijkste datum in dit hele verhaal. Hij loopt door terwijl je nog overlegt met het bestuur. Een vriendelijke mailwisseling stuit hem niet. Wil je dat een VvE-advocaat meekijkt voordat die maand om is? Dan hoor je binnen een paar dagen of je moet handelen.

Nog een verandering om rekening mee te houden: op 1 januari 2027 treedt de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen in werking. Vanaf dan kan degene die de vergadering bijeenroept bepalen dat die ook, of zelfs uitsluitend, langs elektronische weg toegankelijk is. Bij een gewone vereniging moet de ledenvergadering daar eerst voor machtigen; voor de VvE is die eis er niet. Die beslissing ligt dus bij degene die oproept.

Daar staat één tegenwicht tegenover. Leden die samen ten minste een vierde van de stemmen vertegenwoordigen, kunnen afdwingen dat de vergadering ten minste ook fysiek toegankelijk is. Dat verzoek moet uiterlijk zeven dagen na de dag van de oproeping zijn ingediend, dus je moet er snel bij zijn. Digitaal meedoen betekent overigens echt meedoen: je moet identificeerbaar zijn, rechtstreeks je stem kunnen uitbrengen en via beeld en geluid aan de beraadslaging kunnen deelnemen. Een livestream is niet genoeg.

Er geldt wel een overgangsjaar. Tot een jaar na de inwerkingtreding — dus tot 1 januari 2028 — mag een VvE een vergadering nog houden volgens de wet en de statuten zoals die vóór die datum golden.

Bedrijfsruimte in een VvE in Groningen, Friesland en Drenthe

In de binnensteden van het noorden is dit dagelijkse kost. Boven de winkels in de stad Groningen zitten appartementen, en in Leeuwarden, Assen en Emmen is hetzelfde gebeurd: bij herontwikkeling van winkelpanden kwamen er woonlagen bovenop, en werd het pand gesplitst. De ondernemer op de begane grond deelt sindsdien een dak, een gevel en een trappenhuis met twintig particuliere eigenaars.

Dat geeft een typisch spanningsveld. Jij denkt in openingstijden, bevoorrading en uitstraling van de gevel; je mede-eigenaars in Drenthe of Friesland denken aan rust, aan hun servicekosten en aan de waarde van hun woning. Beide belangen zijn legitiem, en de splitsingsakte is het document waarin ze tegen elkaar zijn afgewogen — vaak jaren voordat jij het pand kocht.

Wat kun je nu doen?

  • Vraag de splitsingsakte en het reglement op bij het Kadaster of bij het bestuur, en zoek de bestemming van jouw ruimte op.
  • Kijk welke verdeelsleutel voor de kosten geldt, en of er een aparte sleutel is voor bepaalde posten.
  • Controleer of er een ondersplitsing is, en wie namens jouw onder-VvE stemt in de hoofdvergadering.
  • Bewaar de oproeping en de notulen van elke vergadering, met datum. Die datum bepaalt je termijn van een maand.
  • Plan een verbouwing of een wijziging van je concept ruim vooraf, zodat je toestemming kunt vragen voordat de aannemer staat te wachten.

Veelgestelde vragen

Kan de VvE mij verbieden om horeca te beginnen in mijn eigen pand?

Dat hangt af van de bestemming in de splitsingsakte. Staat daar “winkelruimte” of een uitdrukkelijk horecaverbod, dan kan de VvE je daaraan houden, ook als de gemeente een vergunning verleent. Wil je het toch, dan is wijziging van de akte de route, en daarvoor is een ruime meerderheid nodig.

Ik huur mijn bedrijfsruimte. Gelden de VvE-regels dan ook voor mij?

Grotendeels wel. De eigenaar mag zijn ruimte verhuren, maar de voorschriften van het reglement over gebruik, beheer en onderhoud gelden ook voor degene die het gebruik krijgt. Als huurder zit je dus aan de bestemming en de gebruiksregels vast. Vraag het reglement daarom op bij je verhuurder vóór je tekent.

Moet ik meebetalen aan een lift die ik nooit gebruik?

In de regel wel. De bijdrage volgt de verdeelsleutel uit het reglement, meestal het breukdeel, en niet je feitelijke gebruik. Wil je dat veranderen, dan moet de verdeelsleutel zelf worden aangepast. Je bijdrage inhouden is geen oplossing: de VvE kan die gewoon incasseren.

Hoeveel tijd heb ik om een besluit van de VvE aan te vechten?

Eén maand, gerekend vanaf de dag waarop je van het besluit kennis hebt genomen of had kunnen nemen. Je dient dan een verzoek tot vernietiging in bij de kantonrechter. Die termijn is kort en hard, dus wacht niet tot het overleg met het bestuur is vastgelopen.

Huurt er iemand jouw bedrijfsruimte in de VvE en blijft de huur uit? Lees wat je kunt doen bij huurachterstand bedrijfsruimte.

Mirjam Talsma, advocaat bij Nijdam Advocaten

Zit jouw bedrijfsruimte in een VvE?

De meeste conflicten in een VvE gaan niet over onwil, maar over documenten die niemand meer leest. De splitsingsakte en het reglement bepalen wat je betaalt, wat je mag en hoe zwaar je stem weegt — en ze zijn vaak opgesteld toen het gebouw nog alleen woningen had. Wie ze kent, onderhandelt vanuit een andere positie dan wie ze pas openslaat als er een sommatie ligt. Krijg je die wel, lees dan eerst wat je moet doen als je een sommatiebrief ontvangt.

Loop je vast in je VvE, of wil je vóór de koop weten waar je aan begint? Wij kijken bij vastgoedrecht mee in de akte en het reglement, en zeggen je wat er in jouw geval haalbaar is.

Neem contact op met Mirjam over jouw situatie.